Umut Haber Yazarı Rıza Aydın kaleme aldı..Okuyunuz..
IŞIĞI KİM ÇALDI
Sayın Turabi Şahin
Sorduğun soruların benim yazdıklarımla ilgilisi yok, yaptığın bir provakasyon ama ben bu provakasyona kapılıp, sana cevap vereceğim.
Metin Karataş’ın hazırladığı soruları aktarmışın onun üzerinde düşünelim.
Geçtiğimiz hafta “Görkemli Hatıralar” programına kültürlü bir aile de yetiştiği belli olan 10 ya da 12 yaşlarında bir çocuk çıktı, çocuk çok kitap okuyormuş.
Serkan Asker çocuğa, “Işığı kim çaldı” diye sordu.
-Çocuk: “Prometheus” dedi.
– peki sonra ışığı – ateşi çalıp insanlığa armağan eden Prometheus ne oldu dedi Serkan Asker.
-Çocuk: Tanrılar tanrısı bu suçundan dolayı Prometheus Kafkaslar’da bir kayaya zincirlerle bağladı. Her gün gelen bir Kartal, Prometheus’un göğsünü paralamaya başladı ama Prometheus yaptığı işin doğruluğuna inandığı İÇİN yaptığı işten pişman olup, yolundan dönmedi, tanrılar tanrısından af dilemedi dedi.
“Aferin” dedi Serkan Asker çocuğa, “aferin”. Sonra çocuk bir arya söyledi. Onları hayranlıkla izledim.
Şimdi bu, Batı dediğimiz, Avrupa kültürünün temeli olan Yunan mitolojisidir.
Gerçeklikte ne tanrılar tanrısı vardır ne de Prometheus ışığı, aydınlığı çalıp insanlığa armağan etmiştir ama yaratılan mu mitoloji insanlık kültüründe vardır; bunları bilmemek olmaz, o genç çocukta bunu doğru anlattı.
İnsan aklının bir ürünü olan bu mitoloji de bütün mitolojiler gibi yoktan var edilmiştir ama var edildikten sonrada kimse buna ne yok ne de yalan diyemez; bu insanlık kültürünün bir ürünüdür.
Bilimsel olarak bakarsan Vahiye dayanan dinlerin dediği gibi, dünyanın dışında olup, yukardan bakarak dünyayı yöneten, mesela rüzgarı estiren, yağmuru yağdıran, depremleri yapan, şimşekleri çakan Allah denilen ilahi bir güç, böylesi bir varlık yoktur, bütün bunların nasıl olduğunu bilim bu gün açıklıyor ama tıpkı Avrupa kültürünün temeli olan Yunan mitolojisi gibi böyle bir mitoloji de var edilmiştir; nasıl Tanrılardan ışığı, aydınlığı, ateşi çalıp insanlığa armağan eden Prometheus insanlık kültürü içinde varsa Allah’ta vardır, Allah’ın gönderdiği peygamberleri de vardır.
Çobanlıkla, avcılıkla geçinen Orta Asya’nın Horasan ülkesinde yaşayan Türkmenler Köleci toplumda yaşamamışlar, onlar orada tek tanrılı olan Gök Tengri inancına, Gök Tengri dinine taparlarken, Köleci bir toplum olan Araplar gelip, bütün Orta Asya’yı, Horasan Ülkesini zorla işgal ederek kendi Köleci kültürlerinin ürünü olan dinlerini de buralara yaymışlar.
Köleci toplumlarda kadın insandan bile sayılmaz, Köleci kültüre sahip olan erkekler çocuk doğurtmak için kadınlarla yatıp kalkarlar. Köleci toplumu bilmeyen toplumlarda mesela Aborijinler de Eskimolar da Türklerde kadınla erkek birdir, bu birin bir yarısı erkek, diğer yarısı da kadındır, ikisi birleşince insan meydana gelir, bundan dolayı yarımsın sözünden, YARİMSİN sözü türetilmiş ya da oluşmuş; insanın, insanlığın iki yarısı birbirine denktir.
Şimdi köleci toplumu yaşamamış olduğu İÇİN kadın ile erkeği birbirine eşit yani denk gören Gök Tengri dinine bağlı olan insanlar Köleci toplumun kültürü altına girince, bu iki kültürü bu iki dini anlayışı harmanlamışlar, işte bu süreç içinde bu gün bizim Alevilik dediğimiz kültür oluşmuş; İreni Melikoff da bunları yıllar önce yazmıştı.
Köleci Arap toplumunun dini simaları, mesela Ehli Beyit imamları, kadın erkek birlikte oturup, saz çalıp, semah dönerek, ibadet etmezlermiş ama Aleviler onları böyle algılayıp böyle anlatmaya başlamışlar.
Tıpkı Prometheus öyküsü gibi Peygamberin Burak diye, nasıl olduğu -hala- bilinemeyen bir binite binip, yedi kat göğe ağarak miraca çıkıp, orada Allah ile binbir kelam danışması mitolojik bir gerçektir. Miraçtan dünya ya dönen Peygamber, gökten gelip, gönlünde doğan nidaya uyarak, Kırklar cemine uğramıştır. Peygamberin konuk olduğu bu Kırklar Cem’inde kadın erkek birlikte oturup, birlikte Cem ediyorlarmış.
Peygamber “size kimler derler” diye sormuş.
Orada yani Kırklar Cem’inde oturanlar “Bize Kırklar” derler demişler.
Peygamber bu defa da: “Kırk olduğunuz nerden belli, otuz dokuzsunuz siz” diye sival etmiş.
Kırklar cemindekiler de “Selman keşgullaha gitti ondan eksik birimiz” demişler.
Tam bu sırada, Selman Keşgullahtan gelip, “Huuu” diye selamlayarak içeri girmiş.
Kırklar ile beraber peygamber de ayağa durup, Selmanı Selamlamışlar.
“Selmanın keşgülünden çıkmış bir üzüm danesi.”
Kırklar Selmanın keşgulünden çıkan bu üzüm danesini, -yoksulların hizmetkarıyım diyen- Peygambere verip, herkese pay etmesini istemişler.
O anda, Kudredten bir kab gelmiş. Peygamber o kabın içinde Selmanın keşgullahından çıkan üzüm danesini ezip şerbet eyleyerek, parmağı ile herkesin diline bir parmak şerbet çalarak bu üzüm danesini herkese pay edip Kırklara dağıtmış.
Peygamberin elinden şerbet içen Kırklar, aşka gelip kalkarak, semah dönmeye başlamışlar. İşte O gün, bu gündür Kırklar Cem’inde dönülen semah cemlerde de dönülür olmuş.
Nasıl ki, Peygamberin Burak diye bir binite binip, miraca çıkması mitolojik bir öykü ise, bunun devamı olan Kırklar cemide, öylesi bir öyküdür. Bu zaman içinde dine dönüşmüş bu günkü Alevilik inancını oluşturmuştur. Aleviler inançlarını anlatmaya Kırklar cemini anlatarak başlar.
Şimdi kimse Miraç yoktur, -bunun devamı olarak da – Kırklar cemi olmamıştır diyemez bu inanç, o gün bu gündür insanlık kültürü içinde vardır; insanlık kültürüne mal olmuştur; tıpkı Promete Öyküsü gibi.
Arap toplumlarında saz çalınıp Cem yapma geleneği yoktur, ama Alevi kültürü onu bu hale dönüştürmüştür. Aleviler kadın erkek bir araya gelip, toplanıp Cem yaparlar, Cem’de saz çalıp semah dönerler. Bu asırlardır sürdürülen Kadim bir gelenektir.
Şimdi, nasıl Prometheus varsa, Miraçta, miraçın devamı olarak kırklar cemide, Kırklar Cem’inde dönülen semahta vardır. Bunlar insanlık kültürünün yarattığı kültürel ögelerdir.
Bilmem anlata bildim mi
Aşk ile
Rıza Aydın.
